Explore the vast range of titles available.

Kuzey Azerbaycan’da modem ulusal kimliğin gelişimi Çarlık hâkimiyeti altında, 19. yüzyılın 2. yarısından itibaren başlamış ve bu dönemin sonuna gelindiğinde ümmet anlayışından ulus anlayışına geçiş önemli ölçüde tamamlanmıştır. Bu dönemde “Türklük” ve “Azerbaycanlılık” iki temel kimlik tanımı olarak ön plana çıkmıştır. 1918 yılında Azerbaycan tarihinin ilk modern ulus devleti olan Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti’nin kurulmasıyla Kuzey Azerbaycan’da ulus anlayışı uygulama aşamasına geçmiş, Kuzey Azerbaycan halkının, dilinin ve vatanının adı belirlenmiştir. SSCB döneminde Kuzey Azerbaycan’da içeriği sosyalist ideoloji ve Rus değerleriyle desteklenen bir “Azerbaycanlılık” kimliğinin oluşturulmasına gayret edilmiştir. SSCB yönetiminin Ruslaştırma yönündeki tüm çabalarına rağmen Kuzey Azerbaycan halkı devletin yıkılışına kadar kendi ulusal kimliğini ve dilini korumuştur. 1991 yılında bağımsızlığın ilanı süreciyle eşzamanlı gelişen Ermenilerin Dağlık Karabağ’ı işgali ve “Kanlı Yanvar” olayı bağımsızlık sürecini ve Ermeni- Rus-SSCB yönetimi karşıtlığında Türk- Azerbaycan ulusal kimliğinin gelişimini hızlandırmıştır. Ebulfez Elçibey döneminde SSCB döneminde uygulanan “Sovyetleştirme” ve “Ruslaştırma” politikalarının etkilerini ortadan kaldırmak için ulusal politikalara hız verilmiştir. 1993 yılında Haydar Aliyev’in devlet başkanı olmasından sonra “Türklüğün” ve “İslamlığın” temel unsur olarak görüldüğü laik “Azerbaycanlılık” kimliği kapsayıcı bir üst kimlik olarak benimsenmiştir.

Bu araştırmada 1924-1953 yılları arasında SSCB’yi tek adam olarak yöneten ve uyguladığı yönetim tarzıyla dünyanın en çok tartışılan ve eleştirilen liderlerinden birisi haline gelen Stalin’e ve uygulamalarına Azerbaycan okullarında okutulan tarih ders kitaplarında nasıl yaklaşıldığını ortaya koymak amaçlanmıştır. Stalin ve uygulamalarına yönelik resmi düzeyde ilk eleştiri SSCB Komünist Partisi Birinci Sekreter Nikita Sergeyeviç Kruşçev tarafından Şubat 1956’da toplanan Komünist Parti 20. Kongresi’nin gizli oturumunda dile getirilmiş ve bu eleştiriler, kısa sürede ders kitaplarına da yansımıştır. Ders kitaplarında Stalin ve uygulamalarına yönelik eleştirilerde önemli bir artış da Gorbaçov döneminde gerçekleşmiştir. Azerbaycan SSC’de ortaöğretim kurumlarında okutulan tarih ders kitaplarında Stalin döneminden uzaklaştıkça Stalin ve uygulamalarına yönelik eleştirilerin dozunun arttığı anlaşılmaktadır. Bağımsız Azerbaycan Cumhuriyeti’nde ortaöğretim kurumlarında okutulan tarih ders kitapları

This research deals with how Stalin and his regime were aproched in high school textbooks in Azeribaijan. Stalinist regime is one of the most controversial time periods in the USSR history and it is significant how this is represented in school books. The first formal criticism against Stalin and his applications was uttered by USSR Communist Party First Secretary Nikita Sergeyeviç Kruscev in closed session of Communist Party 20th Assembly organised in February 1956 and these criticisms were reflected in the history textbooks in a short period of time. An important increase in the criticisms in history textbooks against Stalin and his applications were realized in the Gorbachev era. It is understood that as time passed since the end of the Stalin era, in history textbooks used in Azerbaijan SSR high schools, the dose of criticism against Stalin and his applications increased. In his history textbooks used in high schools in Dependent Azerbaijan Republic, in general the critics become widespread towards USSR goverment and communist ideology in particular to the applications of Stalin era and it is also seen that the dosage of critics has in increased. Reprinted by permission of Ahmet Yesevi University

This research deals with how Stalin and his regime were approached in high school textbooks in Azeribaijan. Stalinist regime is one of the most controversial time periods in the USSR history and it is significant how this is represented in school books. The first formal criticism against Stalin and his applications was uttered by USSR Communist Party First Secretary Nikita Sergeyevic Kruscev in closed session of Communist Party 20th Assembly organised in February 1956 and these criticisms were reflected in the history textbooks in a short period of time. An important increase in the criticisms in history textbooks against Stalin and his applications were realized in the Gorbachev era. It is understood that as time passed since the end of the Stalin era, in history textbooks used in Azerbaijan SSR high schools, the dose of criticism against Stalin and his applications increased. In his history textbooks used in high schools in Dependent Azerbaijan Republic, in general the critics become widespread towards USSR government and communist ideology in particular to the applications of Stalin era and it is also seen that the dosage of critics has in increased. Adapted from the source document.

Bu araştırmanın amacı 1950 yılından günümüze kadar Türkiye’de liselerde uygulanan tarih dersi öğretim programları ile tarih ders kitaplarında Ermeni sorunu ve tehcir başta olmak üzere Ermenilerle ilgili konulara yaklaşımı ortaya koymaktır. Genel tarama modeli ve doküman incelemesi yönteminin kullanıldığı bu araştırma kapsamında araştırma dönemi olan 1950-2015 yılları arasında liselerde uygulanan tarih dersi öğretim programları ile aynı dönemde okutulan ve örnekleme dâhil edilen ders kitapları inceleme ve değerlendirmeye tâbi tutulmuştur. Araştırma sonucunda Türkiye’de Ermeni sorunu ve tehcir konularına lise tarih öğretiminde yer verilmesinin genel olarak iki aşamada gerçekleştiği anlaşılmıştır. Ermeni terör örgütü ASALA’nın 1970’li yıllarda Türk diplomatlara yönelik suikastlar düzenleyerek Ermeni sorununu dünya gündemine taşıma gayretleri karşısında Milli Eğitim Bakanlığı 1981 yılında T.C. İnkılâp Tarihi, 1983 yılında ise lise III. sınıf Tarih dersi öğretim programlarına Ermeni sorunu ile ilgili konuları ekleyerek öğrencilerin bu konularla ilgili doğru bilgilendirilmesini ve bilinçlendirilmesini hedeflemiştir. Tarih dersi öğretim programları ve ders kitaplarında Ermeni sorunu ve tehcir konularıyla ilgili nispeten sınırlı bilgilerin yer aldığı bu dönemi Ermeni diasporasının 1915 yılı olaylarını dünya kamuoyuna Ermeni soykırımı şeklinde sunma ve birçok ülke parlamentosunda bu yönde karar çıkartma gayretleri karşısında Milli Eğitim Bakanlığının 2002 yılında Ermeni, Yunan-Pontus ve Süryaniler ile ilgili konuların Ortaöğretim Tarih ve T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersi öğretim programlarında yer alması yönündeki kararı izlemiştir. Bu kararla birlikte Türklerin Anadolu’yu fethinden başlayarak Türk-Ermeni ilişkileri ile Ermeni sorununun ortaya çıkması ve günümüze kadar geçirdiği aşamalar ayrıntılı olarak tarih ders kitaplarına yansıtılmıştır. 1980’lerin başından günümüze tarih ders kitaplarında Ermeni sorunu, tehcir ve Ermenilerle ilgili verilen diğer bilgilerin Ermeni iddialarının yaygınlaştırılma çabalarına paralel olarak arttığı, kullanılan dil ve üslubun ise giderek sertleştiği görülmektedir.