Explore the vast range of titles available.

In the 21st century, population is still a significant factor influencing the development of states and their position in the international arena, as well as the relations between them. The significance of this factor is often underestimated, although the structure of the population and the qualitative characteristics of the population affect both domestic and international policy, especially in the context of migration flows. The author argues that without knowing and understanding the causes and effects of population processes, it is impossible to effectively counteract the challenges that the population ageing - the most important demographic phenomenon of the 21st century - brings to states and regions. These challenges will require redefining the population policies of states and consistent cooperation on the international forum in the context of „investment” in broadly understood human capital.

Artykuł przedstawia propozycje współczynników starzenia się ludności z perspektywy demografii potencjalnej – w ujęciu statycznym i dynamicznym. Prezentuje sposób wyliczania potencjałów życiowych dla populacji oraz dla poszczególnych grup wiekowych, które stanowią punkt wyjścia w demografii potencjalnej. Wartości współczynników starzenia się ludności w kategoriach pojęć demografii potencjalnej zostały obliczone na przykładzie Polski.

Starzenie się społeczeństwa w Polsce zaczyna być postrzegane jako ważne wyzwanie dla sfery życia społecznego i gospodarczego. Konieczne staje się zatem poznanie różnych aspektów starzenia. Jednym z ważniejszych wydaje się sfera konsumpcji. W artykule przedmiotem rozważań uczyniono konsumpcję ludzi starszych. Autor podejmuje refleksję nad zmianą ich zachowań konsumpcyjnych. Na podstawie badań własnych, przeprowadzonych w 2012 i 2018 roku, szuka odpowiedzi na pytania badawcze: „Jaka jest specyfika konsumpcji osób starszych?” i „Czy obserwuje się zmiany w ich zachowaniach konsumpcyjnych?”. W badaniach zastosowano metodę sondażu. Uzyskane wyniki wskazują na zmiany strategii zachowań konsumpcyjnych seniorów w kierunku większej racjonalności zaspokajania potrzeb.

Opisano środki wartościujące obecne w rozmowach osób w wieku senioralnym. Przedstawiono ich zasób, dzieląc je na dwie grupy: środki leksykalne (czasowniki, przysłówki, zaimki, modulanty) oraz pozaleksykalne (środki słowotwórcze, pętle semantyczne, powtórzenia, autopowtórzenia, wykrzyknienia, zwroty adresatywne). Ukazano wielofunkcyjność opisywanych językowych środków wartościujących. Podkreślono jednocześnie duży potencjał badań gerontolingwistycznych oraz aksjolingwistycznych. Materiał badawczy stanowią potoczne rozmowy seniorów.

Artykuł przedstawia sytuację osób starszych w systemie ochrony zdrowia. Stan zdrowia osób starszych charakteryzuje się wielochorobowością i przewlekłością, dlatego ich leczenie wymaga holistycznego, kompleksowego podejścia. Opieka geriatryczna jest powszechnie uznaną metodą leczenia seniorów, spełniając bowiem wymóg powszechności, wysokiej jakości, kompleksowości zaspakajania złożonych potrzeb zdrowotnych osób starszych, pozwala na zredukowanie kosztów leczenia. W polskim systemie ochrony zdrowia opieka geriatryczna jest marginalizowana, a wręcz pomijana. Istniejące rozwiązania prawne nie sprzyjają rozwojowi geriatrii, mimo że ta dziedzina medycyny uznana została za priorytetową. Artykuł porusza również problematykę profilaktyki gerontologicznej i edukacji zdrowotnej, które pozwolą przygotować się do zdrowej starości.

Znaczna część aktywności podejmowanych w ramach polityki senioralnej, także na poziomie lokalnym, koncentruje się na społecznej (fizycznej i edukacyjnej) aktywizacji seniorów. Rosnąca liczba coraz starszych seniorów, z ograniczoną samodzielnością, mieszkających samotnie w jednoosobowych gospodarstwach domowych, z daleka od swoich rodzin, będzie wymuszać reorientację priorytetów tej polityki w taki sposób, aby rozwijać działania na rzecz zapewnienia osobom starszym wsparcia i opieki socjalno‑bytowej (w miejscu ich zamieszkania i w wyspecjalizowanych instytucjach). Wyniki badań realizowanych przez wiele ośrodków potwierdzają, że system opieki nad seniorami z ograniczeniami samodzielności, bazujący głównie na wsparciu ze strony członków rodziny, nie ma perspektyw. Znalezienie dobrego rozwiązania w nowych uwarunkowaniach będzie jednak niezwykle trudne – przede wszystkim ze względu na preferencje samych seniorów (chęć spędzenia starości we własnym domu, w znanym otoczeniu), uwarunkowania społeczne i relacje rodzinne (singularyzacja starości, rozluźnianie się więzi rodzinnych i społecznych, przenoszenie relacji towarzyskich w sferę wirtualną, niedostępną dla wielu seniorów), warunki panujące na rynku pracy (deficyt kadr w systemie opieki) oraz sytuację ekonomiczną w państwie (konieczność racjonalizowania rosnących wydatków publicznych związanych ze świadczeniem usług zdrowotnych i opiekuńczych). Celem artykułu jest przedstawienie wybranych aspektów związanych z organizacją systemu opieki nad seniorami w perspektywie lokalnej. W ograniczonych ramach opracowania przedstawiono wyniki analizy literatury z zakresu organizacji systemu opieki nad seniorami w Polsce, omówiono wyniki wywiadu przeprowadzonego wśród seniorów jednej z pomorskich gmin, dotyczące między innymi dostępności opieki ze strony najbliższych członków rodziny, a także zaprezentowano koncepcję organizacji lokalnego systemu opieki nad seniorami.

Głównym celem artykułu jest przedstawienie i przybliżenie instytucji, jaką jest uniwersytet trzeciego wieku, zwrócenie uwagi na jego funkcje edukacyjną, integracyjną i aktywizującą w życiu osób starszych, a także określenie stojących przed nim wyzwań w obliczu nasilającego się procesu starzenia się społeczeństwa. Zachodzące zmiany demograficzne wpływają na zwiększenie zainteresowania tematyką osób starszych i starzenia się społeczeństwa, ale przede wszystkim skłaniają do jak największej aktywizacji osób starszych poprzez umożliwianie im kontaktów z rówieśnikami, zaspokajanie potrzeby samorozwoju, kształcenia się, a przede wszystkim zdobywania nowych umiejętności. Taką możliwość dają osobom starszym uniwersytety trzeciego wieku. Ich dynamiczny rozwój w Polsce i pozytywne zmiany, jakie niosą one zarówno dla samych seniorów, jak i dla społeczności lokalnych, przysłaniają problemy, z jakimi mierzą się one w codziennej działalności.

Sestryny to wysoce konserwatywne białka, które regulują wzrost, metabolizm, przeżycie i proliferację komórek w warunkach stresu oksydacyjnego, stresu genotoksycznego, hipoksji czy stresu retikulum endoplazmatycznego. Sestryny wpływają na sygnalizację komórkową przez hamowanie wytwarzania reaktywnych form tlenu, aktywację kinazy białkowej aktywowanej przez AMP (AMPK), hamowanie szlaku mTOR, a działają jako pozytywny regulator autofagii. W związku z tym coraz częściej wskazuje się ich rolę ochronną przed chorobami nowotworowymi, metabolicznymi, sercowo-naczyniowymi i neurodegeneracyjnymi. W artykule scharakteryzowano mechanizmy działania sestryn oraz ich znaczenie w starzeniu się i chorobach związanych z wiekiem. Omówione zostały również najnowsze badania wskazujące na istotne znaczenie fizjologiczne tych białek oraz udział w kluczowych szlakach sygnałowych kontrolujących metabolizm komórkowy i przeżycie w warunkach stresu.

Przedmiotem badań uczyniono nazwy ośrodków dla seniorów. Odnotowano ponad 300 jednostek, które poddano analizom aksjolingwistycznym. Opis skoncentrowano na trzech aspektach: 1) aksjologicznym, 2) strukturalnym, 3) funkcjonalnym. Praca wskazuje ponadto na relacje pomiędzy aksjologią, semantyką a pragmatyką językową. Przeprowadzone badania wykazały, że nazwy często reinterpretują stereotypowo przypisane starości cechy. Ponadto konotują powszechnie cenione, pożądane i uznane atrybuty życia społecznego, takie jak rodzina czy zdrowie. Intencjonalnie dobrane nazwy „mówiące” często odwołują się do kontekstu religijnego, nawiązując do wydarzeń i miejsc znanych z Biblii, zaś obcojęzyczne – kojarzą się z dostatnim życiem i podnoszą prestiż placówki. W badanym materiale zwrócono ponadto uwagę na strukturę nazw oraz funkcje przez nie pełnione – deskryptywną, lokalizująco-informacyjną oraz pragmatyczną (marketingową, perswazyjną).

Opieka długoterminowa nie była do tej pory centralnym punktem w debacie dotyczącej polityki społecznej w Polsce. Niemniej jednak obecnie obserwujemy większe zainteresowanie tą kwestią, czego wyrazem są parlamentarne prace nad wstępnymi założeniami do ustawy o pomocy osobom niesamodzielnym. Artykuł niniejszy analizuje powyższy projekt reformy opieki długoterminowej w odniesieniu do teoretycznej koncepcji solidarności międzypokoleniowej. Tekst wskazuje na ekonomiczne dylematy związane z reformą oraz omawia główne problemy związane z jej implementacją.